Przyczyny chorób zatok

Zapalenie zatok należy obecnie do 10 najczęściej stwierdzanych schorzeń. Może zaatakować każdego, bez względu na wiek i płeć. Bo dla wirusów, bakterii, czy grzybów, jeśli już dostaną się do zatok te czynniki nie mają większego znaczenia. Jednak na większe od przeciętnego ryzyko narażone są te osoby, które mają kłopoty ze stałą niedrożnością nosa. Może to być spowodowane warunkami anatomicznymi, np. skrzywieniem przegrody nosowej, czy tzw. grobli nosa, przerostem małżowiny lub obrzękami w jamie nosowej, polipami, zwężeniem naturalnego ujścia zatok, albo też przyczynami odzębowymi. Czasem są to wady wrodzone, które ujawniają się już w dzieciństwie lub dopiero po latach, ale także wynik uszkodzeń mechanicznych lub związanych z przebytymi chorobami i wiekiem. Kolejnym czynnikiem, który sprzyja zapaleniu zatok jest alergia. Cierpi na nią coraz więcej osób. I jeśli dojdzie do kontaktu z alergenem z każdym wdechem i wydechem sytuacja się pogarsza, czyli może dojść do niedrożności nosa, następnie do zapalenia zatok. Bywa, że taki gwałtowny atak jest bardzo niebezpieczny. Alergeny to latem najczęściej pyłki traw i drzew, ale o każdej porze roku można je spotkać we własnym mieszkaniu. Mogą to być roztocza, grzyby, pleśnie, stosunkowo często także sierść kota. Nasilenie chorób zatok z reguły następuje jednak w chłodnych porach roku. Na ogół niższa jest wtedy odporność organizmu, co wynika m.in. z mniejszej ilości witamin w jadłospisie, częstych zmian temperatury i wilgotności powietrza. Poza tym łatwo o kłopoty z zatokami po każdej infekcji górnych dróg oddechowych. A także, gdy często i długo przebywa się w warunkach, które powodują wysychanie błon śluzowych. Nie poprawne funkcjonowanie zatok może doprowadzić do bakteryjnego bądź wirusowego zakażenia zatok. Zapalenie zatok na tle alergicznym może również skutkować w zmianach w tych rejonach.

Niebieska wizualizacja 3D obrazująca jedną z przyczyn zapalenia zatok

Najczęstsze przyczyny chorób zatok:

  • Grzybica zatok: jest problemem zbyt rzadko uświadamianym, wymagająca w trybie pilnym leczenia. Główne objawy to bóle zatok, głowy, zbierająca się wydzielina spływająca po gardle, nieprzyjemny zapach z ust jak i nosa. Najczęściej powstaje u osób z przewlekającymi się zapaleniami zatok. Grzybica zatok również często występuje u pacjentów leczonych stomatologicznie – po nieudanym leczeniu korzeni zębowych, po wprowadzeniu do zatok materiałów dentystycznych bądź innych zabiegów które mogły mieć wpływ na stan zatok. Żeby mógł wystąpić problem zapalenia grzybicznego zatok, musi mieć miejsce zaburzona wentylacja zatok – brak dostępu powietrza. Rozróżnia się grzybicę zatok szczękowych, czołowych, klinowych jak i sitowych.
  • Polipy zatok: powstają wskutek rozrostów błony śluzowej – są miękką masą która rozrastając się stopniowo blokuje ujścia zatok bądź górnych dróg oddechowych. Występują w kilku formach jednak leczenie polipów zatok
  • Torbiele zatok: bardzo często pojawiają się u osób u których występują długotrwałe stany infekcyjne. Powstają wskutek nieprawidłowego gromadzenia się śluzu w zatokach – wraz z wzrostem ilości śluzu i zamknięciem się niedrożnego ujścia zatoki następuje wzrost ciśnienia w przestrzeni zatokowej, co skutkuje w zmianach kostnych i dalszemu rozprzestrzenianiu się stanu.
  • Nowotwory zatok: choć należą do rzadkich (występowanie 0,5-1% wszystkich nowotworów) powodują jednak permanentne zmiany w samej szczęce, oczodołach czy nawet oczach. Rak zatok, by był wyleczalny musi zostać zdiagnozowany we wczesnej fazie rozwoju – nowoczesna diagnostyka zatem jest idealnym narzędziem by zagwarantować nam pewność że nowotwór zatok nie ma miejsca w naszych zatokach.
  • Hipoplazja zatok: jest finalnie jedną z rzadziej spotykanych odmienności od poprawnego funkcjonowania zatok – jest to zaburzenie w rozwoju samych zatok, które od dzieciństwa poddały się anormalnemu rozwojowi, tym samym nie będąc w stanie poprawnie funkcjonować. Hipoplazja zatok jest bardzo rzadko spotykanym stanem jednak jego możliwe jest przeprowadzenie skutecznego leczenia zabiegowego.

Powikłania w chorobach zatok

Zlekceważone lub niewłaściwie leczone zapalenie zatok przynosowych może prowadzić do licznych komplikacji. Wśród nich można wyróżnić: powikłania oczodołowe i oczne, zapalenie szpiku kostnego czaszki oraz powikłania wewnątrzczaszkowe. Komplikacje oczodołowe i oczne mogą oznaczać np. obserwujemy ropień lub ropowicę oczodołu, zapalenie powiek oraz zapalenia nerwu wzrokowego. Natomiast w wyniku powikłań wewnątrzczaszkowych trzeba wymienić ropień zewnątrzoponowy, ropień wewnątrzoponowy, zapalenie opon miękkich, zakrzep zatoki jamistej, zakrzep zatoki strzałkowej górnej. Do jednych z najbardziej dokuczliwych uznaje się chroniczne zapalenie, które nieustępliwie może okupować rejony zatok. W każdym z takich przypadków konieczny jest przede wszystkim zabieg oczyszczenia chorej zatoki, a następnie leczenie powikłań.